UIA BCN Kongress kuratorar team. Foto av Silvia Poch

I forkant av UIA World Congress of Architects Barcelona 2026 (28. juni — 2. juli) snakka ACE med kongresskuratorane om visjonen bak dette landemerket og kva rolle arkitektur kan spele i ei verd som går gjennom djuptgripande transformasjon.

For første gong i UiA-kongressens historie vart kuratorskapet tildelt gjennom ein internasjonal to-trinns konkurranse, som gjenspeglar arrangøranes ambisjon om å utvide perspektiver og styrke kongressens globale relevans. Som den første byen nokosinne å vere vert for UIA World Congress to gonger, brukar Barcelona dette høvet til å revurdera både formatet og innhaldet i arrangementet som svar på dagens økologiske, sosiale, kulturelle og teknologiske utfordringar.

Under temaet «I ferd med å bli. Arkitekturar for ein planet i endring», Pau Bajet, Mariona Benedito, Maria Giramé, Tomeu Ramis, Pau Sarquella og Carmen Torres ser på Barcelona som eit globalt laboratorium for debatt, utveksling og refleksjon. Utvikla i samarbeid med eit internasjonalt nettverk av bidragsytarar og Scientific Committee, vil kongressen utforske korleis arkitektur kan svara på dei store overgangane som formar våre samfunn og miljøar.

Organisert av The Den internasjonale arkitektunionen (UIA) Gjennom Høgare råd for profesjonelle foreiningar av arkitektar i Spania (CSCAE) og Arkitektforeningen i Catalonia (COAC), Kongressen samlar arkitektar, forskarar, beslutningstakarar og utøvarar frå heile verd.

I dette intervjuet med ACE diskuterer kuratorane ideane som driv kongressen, frå klimahandling og urban motstandskraft til bustader, materielle ressursar, omsorg og framtidas ansvar for yrket. Deira refleksjonar gjev eit glimt inn i ein kongress som søkjer ikkje berre å diskutere endring, men å utforske arkitekturens evne til aktivt å forma den.

ACE: Di kuratoriske team vart vald gjennom ein internasjonal konkurranse som ikkje berre foreslo eit konsept for UIA World Congress, men òg spurte kva ein arkitekturkongress kan vere. Som eit ungt lag, kva representerte denne opplevinga for deg, og kva rolle trur du konkurransar spelar for unge kontorer?

Vi er eit kjønnsbalansert team beståande av arkitektar frå ulike generasjonar, med sjølvstendig praksis og eit felles engasjement i undervisning, forsking og offentleg debatt. For oss opna konkurransen ein svært verdifull plass: Det tillét oss å ta del i å definere ikkje berre temaet for kongressen, men òg den typen samtale som ei slik hending kunne generere i dag.

Med ei så viktig begiveining som fann stad i Barcelona, følte me at det var viktig å stille kva for spørsmål arkitekturen skulle ta opp no, og korleis ein verdskongress kunne bli meir enn ein sekvens med førelesingar. Sjølvfølgjeleg involverte dette å invitere visse stemmer, men også skape opne formater for deltaking: gjennom den internasjonale utlysinga for deltakarar, studentkonkurransen, verkstadane og forskingsprogramma utvikla seg rundt dei seks tematiske linjene.

Konkurransar kan vere eit veldig sunt institusjonelt verktøy når resultata respekterast og støttast riktig. I dette tilfellet var det første gong at det kuratoriske teamet til UIA World Congress vart vald gjennom ein internasjonal konkurranse. Det som følgde har vore nesten tre år med intenst arbeid, samtalar og forhandlingar — ikkje berre blant dei seks kuratorane, men med eit mykje breiare nettverk av bidragsytarar, institusjonar og deltakarar.

ACE: Du har òg teke med nye stemmer og perspektiver inn i denne prosessen. Kva bodskap vil du dele med unge arkitektar som prøver å finne sin plass i yrket? 

Arkitektur kan utøvast på mange måtar. Bygningen er framleis viktig, sjølvfølgjeleg, men arkitektens rolle er ikkje lenger avgrensa til produksjon av bygningar. Det kan også skje gjennom forsking, offentleg politikk, materialeksperimentering, deltakingsprosessar, kommunikasjon, kuratering, miljøpraksis, lovgiving eller gjenvinning av lokal og forfedres kunnskap.

For yngre arkitektar er kanskje det viktigaste ikkje å leite etter ei enkelt førehandsdefinert bane. Yrket er mykje breiare enn det ofte ser ut, og arkitektonisk kunnskap kan vera nyttig mange stader: i bygningar, men òg i institusjonar, samfunn, forskrifter, materiale, territorium og offentleg debatt.

ACE: Kongressar i dag er svært metta med innhald. Kva betyr det å kuratarar ikkje berre eit program, men ei oppleving som held fram med å vere samanhengjande utan å bli prescriptive? Korleis bestemte du deg for kva du skulle inkludere — og kva du skulle utelate? 

Me ønskte ikkje at kongressen skulle organiserast rundt ei enkelt avhandling. Ein verdskongress bør ikkje tale frå berre éin synsvinkel. Arkitektur handlar samstundes om klima, bustad, materiale, teknologi, omsorg, regulering, biologisk mangfald, ulikheit og kultur. Ei kvar ramme som var for smal, ville ha forenkla den tilstanden for mykje.

Dette er grunnen til at Becoming utfaldar seg gjennom seks tematiske linjer: Meir enn menneskeleg, sirkulær, lekamleggjort, gjensidig avhengig, hypermedviten og tilpassa. Namna er med vilje opne. Dei er presise nok til å gje struktur, men ikkje så lukka at dei utelukkar uventa praksis. Kongresssamanhengen kjem ikkje frå å få alle til å seie det same, men frå å skape eit felt der forskjellige stillingar kan møtast, vere usamde og forureina kvarandre.

Utveljingsprosessen har vore lang. Vi vurderte arkitektonisk kvalitet, men òg geografisk representasjon, kjønnsbalanse, generasjonsmangfald og ulike måtar å praktisere arkitektur på. Det var viktig at kongressen ikkje berre vart ein sekvens av førelesingar av kjende arkitektar. Det måtte òg inkludere forskarar, filmskaparar, økonomar, ingeniørar, kunstnarar, offentlege agentar og kollektiv praksis. Den blandinga er der opplevinga av kongressen verkeleg tek form.

ACE: Ideen om å bli  Å bli. Arkitekturar for ein planet i overgang rammar arkitektur som ein open og utviklande tilstand. Kva observasjonar frå praksis, byar eller breiare samfunnsmessige endringar førte deg til dette temaet? Og korleis sikrar du at «å bli» held fram med å vere ein kritisk posisjon i staden for ei nøytral beskriving av konstant endring? 

Temaet kjem frå ein enkel observasjon: Tilhøva arkitekturen opererer under endrar seg veldig fort, og ikkje alltid til det betre. Klimaendringar, tap av biologisk mangfald, bustad ulikheit, geopolitisk ustabilitet, turisme press, teknologisk akselerasjon og nye former for sårbarheit forvandlar byar og territorium i alle skala.

Men å bli er ikkje ei nøytral feiring av forandring. Endring kan òg bety forskyving, spekulasjon, utvinning eller miljøskade. Spørsmålet er ikkje om arkitekturen deltek i transformasjon, men korleis den gjer det, for kven og med kva for konsekvensar.

For oss betyr Becoming å jobbe med det som allereie eksisterer — bygningar, materiale, lokalsamfunn, forskrifter, minne, konfliktar — og prøve å leie desse tilhøva mot meir ynskjelege framtidar. Det er ein måte å tenkje på arkitektur som ein praksis for transformasjon i staden for erstatning.

ACE: Barcelonas beslutning om å fase ut korttidsleielisensar innan 2028 markerer eit stort skifte i korleis byen adresserer bustader, turisme og overkomeleg pris. Korleis ser du denne avgjerda i samanheng med den breiare europeiske bustadkrisa? Korleis skal dette handsamast i løpet av kongressen?

Bustadkrisa i Europa kan ikkje berre forståast som eit forsyningsproblem. Det er òg eit spørsmål om landverdi, spekulasjon, turisme, finansialisering, regulering og retten til å halde fram med å vere i byen. Barcelona er eit veldig klart døme på denne spenninga, fordi trykket av turisme og kortsiktige utleige direkte påverkar kvardagens bustadliv.

Beslutninga om å fase ut korttidsleietillatingar innan 2028 viser at lovgiving kan vere eit naudsynt verktøy for å beskytte noko så grunnleggjande som retten til anstendige og rimelege bustader. Arkitektur åleine kan ikkje løyse denne krisa. Designkvalitet er viktig, men det gjer òg utleigeforskrifter, offentlege investeringar, samarbeidsmodellar, rehabiliteringspolitikk og transformasjon av eksisterande bustadmasse.

Kongressen adresserer bustader frå flere vinklar: offentleg politikk, kooperativ bustad, gjenbruk, omsorg, kollektivt liv, lovgiving og retten til byen. Vi er interessert i bustader ikkje berre som bygningstype, men som eit av stadane der arkitektur, økonomi og politikk møtest mest direkte.

ACE: Kongressens visuelle identitet er veldig sterk og umiddelbart gjenkjenneleg — bruken av gult skapar ei klår tilstedeværelse over heile byen og dens kommunikasjon. Korleis tilnærma du deg grafisk design som ein del av kongressens intellektuelle og kuratoriske rammeverk?

Kommunikasjon er ikkje sekundært til innhald. Ein kongress av denne skalaen treng sterke idear, men den treng òg eit visuelt språk som er i stand til å gjere desse ideane synlege, tilgjengelege og til stades i byen.

Den viktigaste grafiske identiteten vart vald gjennom ein konkurranse før vi vart utnemnd som kuratorar, og er utvikla av Pràctica/Principi. Dens bruk av gult gjev kongressen ein umiddelbar og gjenkjenneleg offentleg tilstedeværelse på tvers av ulike medium og urbane samanhengar.

Ved sida av dette har vi jobba med Judit Musachs og Pol Pérez på ein serie collager knytte til ideen om Becoming og dei seks tematiske linjene. Desse collager illustrerer ikkje temaa bokstaveleg talt. Dei overlappar fragmenter, skalaer, referansar, materiale og atmosfærar. Det er svært nær korleis vi forstår kongressen: økologiske spørsmål overlappar med materielle spørsmål, bustader med politikk, teknologi med oppfatting, omsorg med konstruksjon. Det grafiske arbeidet bidreg til å uttrykkje den tilstanden av blanding og gjensidig avhengnad.

Opne forum ϝ Bli: Arkitekturar for ein planet i endring. Gjennad av Anfibio

ACE: Programmet er veldig rikt, og spenner over førelesingar, debattar, utstillingar, workshops, besøk på staden og studentuken. Viss du måtte dele eit personleg statskupp, kva ville det vore?

Det er vanskeleg å velje berre ein augneblink, men me vil definitivt råda til plenumssesjonane. Det vil vere ein for kvar tematiske linje, i byrjinga og på slutten av kvar dag. Dei er augneblunkane der dei breiare spørsmåla i kvar Becoming diskuterast kollektivt.

Det som interesserer oss er at desse sesjonane samlar forskjellige lag av kongressen: langsiktige forskingsprosjekter, kortsiktige workshops, inviterte praksisar og dei kritiske antagonistane — figurar frå arkitektur og andre felt som er inviterte til å stille spørsmål ved, utvide og nokre gonger utfordre det kuratoriske rammeverket. Desse øktene er ikkje oppfatta som oppsummeringar, men som augneblink av konfrontasjon, syntese og debatt rundt originale bidrag produsert spesielt for kongressen.

Er det augneblink, økter eller møter du spesielt ser fram til, eller som best uttrykkjer ånda til å bli? 

Sikkert ope forum. Kvar kveld, etter sesjonane på CCIB, vil foredragshaldarar som har delteke parallelt gjennom dagen samlast på Les Tres Xemeneies del Besòs for ein open og uformell samtale.

Det er ingen førebudde presentasjonar og ingen fast manus. Diskusjonen vil starte med spørsmåla som går gjennom kongressen — tid, transformasjon, bli — men kan bevege seg i uventa retningar. Etterpå held fram med mat, drikke og musikk samtalen ved sjøen. Den kombinasjonen av debatt, uformellitet, offentleg rom, postindustrielt landskap og feiring uttrykkjer ganske godt atmosfæren vi håpar kongressen kan produsere.

Disseny Hub Glòries aerial view, courtesy of Ajuntament de Barcelona

ACE: Utover sjølve arrangementet, kva for mekanismar er på plass for å sikre at ideane og debattane frå kongressen held fram med å sirkulere, påverke praksis eller føre til konkret handling etterpå?

Me har aldri forstått kongressen som berre eit tre-dagars arrangement. Becoming har allereie generert forsking, workshops, publikasjonar, utstillingar, studentarbeid og samarbeid før sjølve kongressen finn stad. Nokre av desse materiala vil verta gjennom boka og utstillinga; andre kan halde fram gjennom offentlege institusjonar, skular, kontorer eller vidare forsking.

Sjølvfølgjeleg bør vi vere forsiktige med ideen om at ein kongress kan produsere umiddelbar handling av seg sjølv. Dens innverknad avheng av kva deltakarar, institusjonar og administrasjonar gjer etterpå. Men kongressen kan skapa eit felles grunnlag. Det kan kople folk som jobba separat, gje synlegheit til presserande spørsmål og bidra til å skifte visse profesjonelle vanar.

For oss vil suksess ikkje bety at kvart forslag blir brukt bokstaveleg. Det ville bety at kongressen hjelper til med å stilla spørsmål ved nokre vedvarande refleksar: Byggje nytt som standard, rive for fort, skilje design frå politikk, eller handsame materiale som abstrakte ressursar. I ein planet i overgang må arkitekturen lære å reparere, gjenbruke, forhandle, ta vare på, lovfeste og førestille seg annleis.

Les meir: https://uia2026bcn.org/