„Architekci mają do odegrania rolę w eksperymentowaniu, rozwijaniu krytycznego myślenia”.

ACE miało okazję porozmawiać z Jorge Figueira i Gonçalo Canto Moniz omówienie ich wizji dotyczącej nowego europejskiego Bauhausu, jakości w środowisku zbudowanym, znaczenia polityki architektonicznej, edukacji, mieszkalnictwa i projektu finansowanego przez UE Urbinat.

W ramach międzynarodowej konferencji „Od Bauhausu do Nowego Domu” Portugalskie Stowarzyszenie Architektów (OA) opublikowało niedawno sprawozdanie pt.Nowy europejski Bauhaus: możliwość odświeżenia architektury”. Ta europejska konferencja na temat polityki architektonicznej odzwierciedlała zobowiązanie OA do odpowiedzi na apel przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen i przyjęła misję architektów jako inicjatorów zmian, budując nowy europejski Bauhaus, proponując dialog na temat obecnych wyzwań dla przyszłości po pandemii oraz przekraczając architekturę, sztukę, miasto i politykę: Od Bauhausu do nowego domu – krajobrazy po pandemii COVID-19.

ACE: Od Bauhausu do Nowego Domu. W ubiegłym roku Portugalskie Stowarzyszenie Architektów (OA) zaproponowało dialog na temat obecnych wyzwań dla przyszłości po pandemii, przecinając architekturę, sztukę, miasto i politykę, odpowiadając na wyzwanie przewodniczącego Komisji Europejskiej, jakim jest stworzenie nowego europejskiego Bauhausu. Czy mogą Państwo opowiedzieć nam więcej o tej inicjatywie i kluczowych kwestiach?

Jorge Figueira:  „Byliśmy bardzo podekscytowani, gdy usłyszeliśmy o propozycji nowego europejskiego Bauhausu od przewodniczącej Komisji Europejskiej, a w ramach portugalskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej postanowiliśmy zorganizować europejską konferencję na temat polityki architektonicznej dotyczącej nowego europejskiego Bauhausu. Zaletą konferencji było zgromadzenie osób z pięciu kontynentów w celu wymiany poglądów na temat nowego europejskiego Bauhausu – nie było to spotkanie wąsko skoncentrowane. Głównymi tematami były: (1) nowy europejski Bauhaus poza Europą, (2) przekształcenie miasta po pandemii, (3) architektura, sztuka i zrównoważony rozwój oraz (4) polityka architektoniczna i nowy europejski Bauhaus. Zorganizowaliśmy debatę pod różnymi kątami i z różnymi doświadczeniami, z ludźmi pochodzącymi z różnych krajów, Angoli, Brazylii, Makau czy Mozambiku. Opowiedzieli nam historie odporności o tym, jak mierzą się z dzisiejszymi wyzwaniami, takimi jak pandemia i kryzys klimatyczny. Chociaż problemy są podobne, rozwiązania mogą się różnić. Podczas drugiej sesji, zatytułowanej „Przekształcanie miasta po pandemii”, omówiliśmy zjawiska urbanistyki taktycznej w celu radzenia sobie z sytuacjami nadzwyczajnymi w mieście w obliczu pandemii. Podczas sesji 3 poświęconej architekturze, sztuce i zrównoważonemu rozwojowi wymieniliśmy się studiami przypadków ilustrującymi sposoby radzenia sobie z tą palącą koncepcją zrównoważonego rozwoju poprzez architekturę, sztukę i wzornictwo, co jest bardzo „bauhausową” dyskusją. Ostatni okrągły stół poświęcony był temu, w jaki sposób kwestie te mogą prowadzić do praktycznej polityki architektonicznej, a mianowicie pod parasolowym tematem jakości architektury.
Chciałbym wspomnieć naszego głównego prelegenta, Eduardo Souto de Moura, laureata Nagrody Pritzkera 2011, który jest legendarnym wielbicielem Miesa Van Rohe'a. Eduardo Souto de Moura przywrócił nas do tego czasu w bardzo żywy, ale krytyczny sposób i przypomniał nam, abyśmy nie szukali łatwych i natychmiastowych rozwiązań podczas radzenia sobie z obecnym kryzysem. Pracowaliśmy nad publikacja które obejmowały wszystkie te rozważania, studia przypadków itp.
Uważamy, że na naszej konferencji przedstawiono kalejdoskopowe spojrzenie na nowy europejski Bauhaus i że była to wyraźna demonstracja tego, w jaki sposób możemy omawiać najpilniejsze tematy w ramach tej koncepcji. Dla wizualnego tła konferencji wykorzystaliśmy słynny Balet Triadyczny opracowany przez Oskara Schlemmera, mistrza form w Bauhausie. Powiedzieliśmy, że chcemy uruchomić nowy balet triadyczny z nowymi polaryzacjami, nowymi tematami, ale tymi samymi wysiłkami, aby wprowadzić piękno w te niespokojne czasy”.

ACE: Gonçalo Canto Moniz, byłeś zaangażowany w sesję poświęconą architekturze, sztuce, zrównoważonemu rozwojowi. Jakie były najważniejsze punkty tej sesji?

Gonçalo Canto Moniz: „Widzę nowy Bauhaus jako główne »małżeństwo«, które wprowadza tę kwestię zrównoważonego rozwoju do kultury architektonicznej. Sposób, w jaki nowy Bauhaus jest prezentowany w tym trudnym dialogu, w różnych dyscyplinach, będzie miał kluczowe znaczenie i bardzo ważne będzie podjęcie kolejnych kroków. Jeśli chodzi o sesję konferencyjną, podkreśliliśmy współtworzenie jako najciekawsze, ale także najtrudniejsze zagadnienie dla architektów i artystów. Głównymi punktami tej dyskusji o współtworzeniu były rodzaje metodologii, definicja narzędzi i granica tego procesu. Kiedy próbowaliśmy rozpocząć ten dialog ze społecznościami, zajmując się kwestiami projektowymi, stwierdziliśmy, że wiedza fachowa jest ograniczona; z jednej strony posiadamy wiedzę techniczną i naukową architektów, z drugiej strony posiadamy codzienną wiedzę obywateli. Jak możemy współpracować? Jak możemy stworzyć te skuteczne procesy współtworzenia miast i przestrzeni publicznych? Chciałbym również podkreślić wkład Akademii w planowanie i badania miejskie w ogóle, oferując krytyczną perspektywę planowania urbanistycznego, tego, co robią miasta, ale także bardzo realistyczną pod względem możliwości myślenia o miastach w inny sposób”.

ACE: Opowiedz nam więcej o tytule konferencji „Od Bauhausu do naszego domu”.

Jorge Figueira: Zapożyczyliśmy ten tytuł „Od Bauhausu do naszego domu” z powieści Toma Wolfe’a, aby podkreślić fakt, że historia ma swoje wzloty i upadki oraz że nie możemy skakać od 1919 r. do naszych czasów bez wiedzy o tym, co poszło nie tak w tym stuleciu sukcesów i porażek. Książka napisana przez Toma Wolfe'a jest bardzo satyrycznym, bardzo ironicznym, bardzo okrutnym spojrzeniem na masy architektury. Tak więc, kiedy uczyniliśmy to bardzo subtelne odniesienie do Toma Wolfe'a, chcieliśmy stwierdzić, że Bauhaus nie jest magicznym hasłem. Jest pełen sprzeczności, niepowodzeń, ekscesów, niezgodności. Niemniej jednak w pełni doceniamy inteligencję i możliwość, jaką daje przewodniczący Komisji Europejskiej, aby przywrócić taką instytucję, która jest tak znacząca dla nas, architektów, artystów i projektantów. Podczas gdy Tom Wolfe był satyryczny wobec modernizmu, chcemy postrzegać nowy europejski Bauhaus jako znak nadziei i historycznej wiedzy o tym, co poszło nie tak. A tego, co poszło nie tak, nie można powtórzyć”.

Gonçalo Canto Moniz:„W tytule mojej prezentacji „Od Bauhausu do naszej przestrzeni publicznej” zawarłem również wskazówkę, podkreślając jeden z wymiarów, który Tom Wolfe przyniósł w 1981 r., a mianowicie pomysł, że jedną z porażek współczesnego miasta był brak przestrzeni publicznej. Musimy zaznajomić się z przestrzenią miejską, nie jest to przestrzeń abstrakcyjna. To nie tylko przestrzeń dla wszystkich, to nasza przestrzeń publiczna. W tym sensie musimy ponownie zaadaptować przestrzeń publiczną. To jest?  To jedno z wyzwań współczesnego miasta. Większość naszych dyskusji podczas tego okrągłego stołu dotyczyła ponownego przemyślenia lat 60., kiedy w ogóle krytykowano nowoczesność, a w jakiś sposób Bauhaus. Jest to trend naszej współczesnej kultury; ponowne przemyślenie stanowisk, które zostały bardzo mocno zaakcentowane w latach 60. Również ponowne przemyślenie roli architekta, która waha się od eksperta technicznego do artysty z wizją miasta, do mediatora między społecznościami i rządami i sektorem prywatnym. Oczywiście nowy europejski Bauhaus jest również pomysłem przemyślenia Bauhausu na nowo. Nie chodzi o to samo. Tak więc może „nowe” słowo tworzy ideę zrobienia czegoś podobnego do pierwotnego Bauhausu, ale uważam, że stanowisko Komisji Europejskiej jest bardzo jasne..

ACE: Jakie są Państwa zdaniem główne możliwości i wyzwania związane z inicjatywą nowego europejskiego Bauhausu?

Jorge Figueira: „Możliwości są ogromne. Jesteśmy bardzo podekscytowani tą inicjatywą UE. To zaskoczyło wszystkich, politykę tak samo jak społeczeństwo. To była naprawdę wielka niespodzianka, ponieważ my, architekci, nie jesteśmy przyzwyczajeni do takiego zainteresowania z najwyższego poziomu w Europie, stawiając kulturę, architekturę, sztukę i design w centrum dyskusji. Była to pewnego rodzaju reakcja emocjonalna, ponieważ zawsze słuchamy rzeczy związanych z finansami, ekonomią i technologią, podczas gdy kulturowa strona rzeczy jest w jakiś sposób marginalna. Jednym z głównych ekscytujących aspektów jest przekraczanie dyscyplin; rozwiązanie kwestii ekologii i zrównoważonego rozwoju musi obejmować wszystkich obywateli. I oczywiście kulturowa strona rzeczy, udział artystów, architektów i projektantów itp. muszą zostać wezwane do rozwiązania tych bardzo trudnych problemów, nie tylko technologii, nie tylko finansów. Głównym wyzwaniem jest uniknięcie przekształcenia nowego europejskiego Bauhausu w nowy magiczny dyskurs, nową doktrynę z własnym technokratycznym żargonem. Musimy unikać tego technokratycznego rozwiązania. Myślenie krytyczne oznacza w najlepszym razie Bauhaus – kakofonię idei, dyskursów, ekscentrycznych ludzi z Europy i spoza niej, którzy próbują stworzyć coś nowego. I to jest coś więcej niż chaotyczny i bardzo twórczy moment Bauhausu, który mnie interesuje, a nie to, co wtedy rozwija się jako doktryna lub coś, co jest ustalone. Bądź więc świadomy żargonu, bądź świadomy doktryny. Bądźmy świadomi technokracji i przejdźmy do bardziej kreatywnego, pomysłowego i wolnego sposobu myślenia, jaki reprezentuje Bauhaus”.

Gonçalo Canto Moniz: „Bardzo ważne jest opracowanie inicjatyw związanych z badaniami i praktyką. I oczywiście jest to dziedzina architektów, projektantów, socjologów, artystów; dialog, który będzie promował refleksyjną praktykę. Na poziomie akademickim jesteśmy zainteresowani projektami oferującymi możliwość zastosowania badań w praktyce. Na poziomie zawodowym stanowią one okazję do bardziej refleksyjnej praktyki. Aby to zilustrować, podczas konferencji OA główny prelegent, Eduardo Souto de Moura, nie chciał rozmawiać o swoich projektach, ale zaproponował prawdziwą refleksję na temat swojej praktyki, z wpływem Miesa Van der Rohe.  Interdyscyplinarność stanowi szansę i jedno z wyzwań dla osiągnięcia nowego europejskiego Bauhausu. Jednym z trwałych wyzwań naszego społeczeństwa jest dialog z innymi obszarami; chociaż dążymy do tego, czasami zmienia się koncepcja, zmienia się metodologia, z obszaru na obszar. Aby osiągnąć nowy europejski Bauhaus, musimy być otwarci na innych, słuchać i robić to razem, to jedna z najważniejszych kwestii tego programu, a drugą jest prowadzenie dialogu w obszarach, które zwykle znajdują się po przeciwnych stronach: zrównoważony rozwój jest zawsze postrzegany jako kwestia środowiskowa, inkluzywność jest zawsze postrzegana jako kwestia społeczna, estetyka jest czymś, co należy tylko do kultury. Mieszkalnictwo jest główną kwestią, na którą zwrócono uwagę w programie nowego europejskiego Bauhausu. Wiemy, że Komisja Europejska będzie udzielać silnego wsparcia gospodarczego w celu ponownego przemyślenia mieszkalnictwa, ale gminy nie są gotowe stawić czoła tym wyzwaniom i poradzić sobie ze wsparciem finansowym bez takich narzędzi jak wytyczne i dobre praktyki, aby zilustrować, co gminy mogą zrobić w całej Europie.

Jorge Figueira:„Przyjmijmy te wytyczne, bez eliminowania krytycznego myślenia, i myślę, że nowy europejski Bauhaus ma możliwość stworzenia ram dla bardziej eksperymentalnych rozwiązań w mieszkalnictwie”.

ACE: Kryzys związany z COVID-19 zwielokrotnił pytania dotyczące planowania urbanistycznego i kwestii klimatycznych. W twoich oczach, jak architekci przemyślą miasta i wymyślą przestrzenie na nowo?

Gonçalo Canto Moniz: „Architekci mają do odegrania rolę w eksperymentowaniu i rozwijaniu krytycznego myślenia. Zwykle mamy ten pomysł, że możemy zrobić dobrą architekturę tylko wtedy, gdy mamy dobrych klientów; jest to zmiana systemowa. To nie jest rola samych architektów. Pandemia COVID-19 wywołała ten systemowy pomysł, że wszystko musi się zmienić. Nie możemy robić rzeczy w pojedynkę, potrzebujemy deweloperów, potrzebujemy gmin, potrzebujemy obywateli z krytycznym myśleniem o tym, jak to działa. Obecnie trwa dyskusja na temat mieszkalnictwa. Dziś potrzebujemy, aby dom był bardziej elastyczny, integrując kilka działań, takich jak praca w domu. Nie jest to jedna z czynności, która jest zaprogramowana, gdy po raz pierwszy myślimy o tym, jaki powinien być dom. Praca już się zmienia, wiele osób zostało zatrudnionych do pracy z Portugalii do Brukseli, ale ma siedzibę w Portugalii, więc ich domy muszą zostać dostosowane i mieć bardziej otwarte relacje z otoczeniem, z balkonami lub obszarami zewnętrznymi, ale także przestrzeniami pomiędzy nimi. Pomysł, że przestrzeń publiczna jest przestrzenią do intensywnego użytkowania, nie tylko do wypoczynku, ale także do przechodzenia przez nią, aby mieć dostęp do obiektów publicznych, co ilustruje 15-minutowe miasto, w którym wszystko jest blisko ręki, dzięki czemu możemy intensywniej korzystać z przestrzeni publicznej i rzadziej korzystać z samochodu lub transportu publicznego. Rządy, architekci, planiści i obywatele muszą być razem, aby przemyśleć sposób, w jaki chcemy przeprojektować nasze miasta. Będzie to duże wyzwanie dla tworzenia struktur umożliwiających wspólne działanie – wyzwanie nie tylko dla architektów, ale również dla gmin, a także dla obywateli, którzy muszą być przygotowani i dysponować narzędziami umożliwiającymi wniesienie wkładu w dyskusję – co nie zawsze jest bardzo łatwe ze względu na brak czasu lub krytycznych zdolności. Niemniej jednak mamy społeczeństwo, które jest dobrze wykształcone i chce odgrywać rolę w procesach decyzyjnych, więc skorzystajmy z okazji, jaką daje ta systemowa zmiana, aby działać inaczej”.

Jorge Figueira:„Cóż, niektóre rzeczy pozostaną takie same, ponieważ natura ludzka jest taka sama. Postaramy się być tak normalni, jak to tylko możliwe, jak przed pandemią. Musimy być ostrożni, ponieważ XX wiek pokazał nam, że kiedy jesteśmy mesjanistyczni, zbyt dobrowolni lub zbyt radykalni, może to doprowadzić nas do pewnych katastrof. Przed pandemią rolą architektów było budowanie kultowych budowli i budynków;  Teraz to się zmieniło. Było to już przedmiotem ostrej krytyki, ale wraz z pandemią architekci są obecnie wzywani do bardziej politycznej i strukturalnej interwencji w mieście. A to oznacza być może to, co możemy nazwać renesansem europeizmu. Główną zmianą jest teraz to, że europeizm stał się dyscypliną nowo narodzoną, ponieważ mówimy nie o upiększeniu, ale o przetrwaniu. Musimy podjąć się nie tylko przypadkowych przeobrażeń ulic, ale naprawdę stawić czoła kryzysowi pandemicznemu przy wsparciu polityków i wszystkich obywateli, którzy muszą odgrywać nową rolę w naszym społeczeństwie”.

ACE: Jaka jest Twoja definicja jakości w środowisku zbudowanym?

Jorge Figueira: „W Portugalii nie mamy tradycji mówienia o jakości, ponieważ architektura nie jest dla nas produktem. Produkty mają cechy, jak można powiedzieć, aby zakwalifikować telewizor lub lodówkę. Widzimy architekturę, z pewną arogancją kulturową, którą muszę przyznać, jako dzieło sztuki. Obecnie staramy się uporać z tą koncepcją jakości i architektury oraz przejść do koncepcji produktu. Zobaczmy, czy możemy to zrobić. Ale najważniejszą rzeczą, którą chcę zobaczyć w budynku, jest inteligentne wykorzystanie form i zasobów. A także zmysłowość, piękno lub estetykę tych form i zasobów. Chcę widzieć inteligencję, seksowność i racjonalność. Inkluzywność, racjonalność łączenia ludzi, a nie ich dzielenia. Jakość w środowisku zbudowanym jest czymś, co trwa i może spełniać kryteria efemeryczności. Jestem trochę krytyczny wobec tego taktycznego sposobu działania europeizmu, ponieważ nie wiem, czy przetrwają, czy będą czymś więcej niż tylko krótkim obrazem na ulicy. Moja tymczasowa definicja jakości w architekturze? Oczekiwanie, że rzeczy będą trwać, że zostaną stworzone w inteligentny i rozsądny sposób”.

Gonçalo Canto Moniz: „Podczas debaty na temat nowego europejskiego Bauhausu podczas konferencji lub w URBiNAT nasze zainteresowanie było bardziej skoncentrowane na procesie niż na wynikach. Oczywiście ostateczne wyniki są tym, co będzie trwało i co zostanie wykorzystane przez ludzi, ale naprawdę interesuje nas również sposób, w jaki rzeczy są wykonywane. Praktyka architektury ewoluuje i ma do czynienia z wieloma aktorami. Sposób, w jaki prowadzimy dialog i angażujemy się w coś, w co wszyscy wierzymy, że zmieni przestrzeń, jest również demonstracją jakości. Tak więc z jednej strony proces robienia/praktykowania jest czymś, czego staramy się uczyć w szkołach architektonicznych, a to ważna kwestia jakości, a z drugiej strony podążamy za rzeczami, które są budowane lub wdrażane, i staramy się zrozumieć wpływ, jaki mają one na jakość życia ludzi. ... myślę, że architekci i instytucje są coraz bardziej świadomi, próbując zrozumieć, w jaki sposób ludzie korzystają z przestrzeni i czy interwencja była pozytywna.

ACE: Jak postrzegasz starzenie się swoich budynków?

Gonçalo Canto Moniz: W URBiNAT staramy się budować z naturą. W przestrzeni publicznej przyroda jest ważnym materiałem do organizacji przestrzeni i tworzenia możliwości rozwiązywania problemów środowiskowych, a także bardziej przyjaznego wykorzystania przestrzeni. Tak więc w projekcie URBiNAT rozwiązania oparte na przyrodzie koncentrują się na materiale – nie tylko jako celu, ale także jako środku. Ale oczywiście chodzi również o to, jak ludzie postrzegają materiały i jak wchodzą z nimi w interakcję. Zmienił się również sposób myślenia o materialności. Kiedy budowaliśmy przestrzeń publiczną w latach 90., używaliśmy bardzo wyrafinowanych materiałów (z wysokiej jakości kamieniem, stalą, szkłem). Staraliśmy się zapewnić wysokiej jakości przestrzeń publiczną. Teraz jest zmiana. Dziś staramy się pracować z większą ilością surowców nie tylko ze względów ekonomicznych i środowiskowych, ale także aby nadać materiałowi ludzki i naturalny charakter. Opracowujemy materiały, które stwarzają również możliwość „zbudowania z naturą”; na przykład, gdy budujemy ścianę, aby rozwiązać różnicę między dwiema platformami, ściany te można zbudować nie tylko jako wsparcie, ale także jako okazję do stworzenia pewnej roślinności. Istnieje inny sposób myślenia o materiałach i ich zdolności do tworzenia przestrzeni i zmian, do kwestionowania rozwiązania technologicznego. Oprócz rozwiązania technologicznego może istnieć również szansa społeczna”.

Jorge Figueira:„Ta zmiana materiału może przynieść nowy paradygmat środowisku zbudowanemu. Gdyby beton był kluczowym materiałem XX wieku, drewno mogłoby być materiałem XXI wieku. Trudno mi uznać i zrozumieć, w jaki sposób duże miasta, na przykład w Afryce Południowej lub Ameryce Południowej, mogą porzucić beton i stal. Zajmę się tą kwestią z pewnym krytycznym myśleniem, ponieważ pomysł, że bambus będzie rozwiązaniem naszych problemów w Europie Środkowej lub w Sao Paulo w Brazylii, jest dość deliryczny. Oczywiście w materiałach muszą zajść pewne zmiany, ale musimy być ostrożni z tymi nowymi trendami. Nie ma „niewinnych” materiałów, które nie mają interesu handlowego. Oczywiście muszą nastąpić pewne zmiany, które być może doprowadzą nas do nowej architektury i nowej przestrzeni publicznej”.

ACE: Jakie jest Państwa zdaniem znaczenie polityki architektonicznej? Jakie są Państwa oczekiwania na szczeblu europejskim w zakresie wspierania praktyki zawodowej i zapewnienia jakości środowiska zbudowanego?

Jorge Figueira: „Oscylujemy. Coraz więcej jest strategii politycznych, które odbierają architektom władzę, ograniczają architektów do formy i objętości budynku, a następnie przejmą je inżynierowie i projektanci wnętrz. Taka była tendencja przed pandemią. Mam nadzieję, że architekci, ze swoim wymiarem społecznym, będą mogli odnowić swoją obecność i władzę. Wyciągnęliśmy wnioski. Jeśli architekt jest kimś, kto robi tylko kultowe, barokowe i bardzo zaawansowane technologicznie budynki, zostanie odłączony od ludzi.  Być może ta nowa skromność i ta nowa bliskość do kwestii społecznych, którą wszyscy mieliśmy, ale w tle, przesunęły się teraz na pierwszy plan. Być może wytyczą one drogę do opracowania pewnych wytycznych i strategii politycznych, w których architektura i nowa urbanistyka będą priorytetami”.

Gonçalo Canto Moniz: „Musimy nawiązać bliskie relacje z tymi, którzy również wdrażają tę politykę w praktyce, na przykład z gminami. Wiele już zrobiono, na przykład sposób, w jaki zarządzamy naszymi miastami, lub sposób, w jaki technicy, którzy są wezwani do zaprojektowania europejskiego procesu regeneracji, muszą poprawić, nie tylko pod względem biurokracji, co czasami stanowi wyzwanie pod względem rozwoju procesu architektonicznego, ale także pod względem sposobu, w jaki architekci są zaangażowani, na przykład w procesy partycypacyjne prowadzone przez gminy.

ACE: Jako profesorowie nadzwyczajni Wydziału Architektury Wydziału Nauk i Technologii Uniwersytetu w Coimbrze, jakie są trendy, które widzisz w nowej generacji architektów? Jaka jest Twoja rada dla młodych architektów?

Jorge Figueira: „Moją główną radą jest, by nie rezygnować z architektury. Myślę, że architektura nie ma wszystkich rozwiązań, ale stanowi drogę naprzód? Podstawowe znaczenie ma nauczenie historii zrozumienia głównych czynników, które doprowadziły do tej sytuacji. Aby to krytyczne myślenie znalazło się na pierwszym planie, musimy uczyć lub w jakiś sposób próbować rozwijać u naszych uczniów umiejętność krytycznego traktowania sytuacji. Architektura wciąż może być sposobem na odejście od wizji świata. Oczywiście wszystkie zawody są ważne. Być może istnieją inne zawody, które są dziś ważniejsze niż architekci, tacy jak lekarze itp. Architektura może zyskać nowe znaczenie. Tak jak nie wyobrażamy sobie świata bez poezji, piękna i wrażliwości, tak nie wyobrażamy sobie świata bez form, bez historii. Istnieją wynikające z tego formy architektury, które prowadzą sposób, w jaki żyjemy i nadal są czymś, do czego należy dążyć. Moje dwie główne rady to:  Bądź krytyczny i nadal ciesz się architekturą!”

Gonçalo Canto Moniz: „Piękną rzeczą w przypadku studentów architektury jest to, że zawsze udzielają porad profesorom i instytucji. Na przykład studenci Uniwersytetu w Coimbrze stworzyli program „Há Baixa”, równoległy program uczenia się, w bardzo aktywistyczny sposób, w ramach którego zaoferowali swoje usługi w zakresie tworzenia wydarzeń w przestrzeni publicznej z infrastrukturą architektoniczną oraz renowacji domów dla osób o potrzebach finansowych. Zaprosili niektórych nauczycieli do ich wspierania i zaprezentowali, co należy poprawić dzięki tym procesom uczenia się. To naprawdę zaangażowane pokolenie, z podejściem aktywistów. To całkiem pozytywne, że to widzę, a moją radą byłoby podtrzymanie tego krytycznego myślenia i/lub pożywienie go! Podstawą tego krytycznego myślenia jest to, że musimy uczyć się z przeszłości, aby działać w przyszłości. Myślę więc, że szkoły, które mają bardzo silne podejście technologiczne, mogą stracić tę zdolność do rozwijania krytycznego myślenia. Krytyczne myślenie ma kluczowe znaczenie, gdy studenci architektury mogą rzucić nam wyzwanie różnymi pomysłami i różnymi propozycjami edukacyjnymi. Spójrz w przeszłość i otwórz oczy na świat, ponieważ możliwości działania w charakterze architekta są bardzo szerokie!

Obejrzyj na Youtube Europejską Konferencję na temat Polityki Architektonicznej „Od Bauhausu do Nowego Domu”.

Informacje o

Jorge Figueira · architekt, profesor nadzwyczajny na Wydziale Architektury i badacz w Centrum Studiów Społecznych Uniwersytetu w Coimbrze . Jest również członkiem Krajowej Rady Orderu Architektów Portugalii. Czytaj więcej tutaj.
Gonçalo Canto Moniz, Jest architektem i profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Architektury i badaczem w Centrum Studiów Społecznych Uniwersytetu w Coimbrze. Czytaj więcej tutaj.

FOCUS NA URBINAT z Gonçalo Canto Moniz
W URBiNAT tworzymy zespół specjalistów i pracowników akademickich składający się z 28 partnerów o różnym pochodzeniu i wiedzy fachowej, którzy współpracują w celu rozwiązania kwestii zrównoważonego rozwoju za pomocą rozwiązań opartych na zasobach przyrody. Projekt ten, koordynowany przez Centrum Studiów Społecznych Uniwersytetu w Coimbrze, daje możliwość krytycznej refleksji nad sposobem, w jaki rozwiązania oparte na przyrodzie są rozwiązywane w celu rewitalizacji przestrzeni publicznej w miastach. Ważne było włączenie wymiaru społecznego, z udziałem architektów, do tych zaproszeń Komisji Europejskiej do składania wniosków dotyczących ochrony środowiska, w ramach programu „Horyzont 2020”, istnieją dwa główne cele: – Działanie w dzielnicach mieszkalnictwa socjalnego. Zgodnie z nowoczesnym planowaniem mieszkaniowym nadal stanowi to wyzwanie dla dzisiejszych miast, ponieważ większość tych dzielnic nie jest zintegrowana ze strukturą miasta. Zidentyfikowaliśmy kilka z tych dzielnic w różnych miastach europejskich, które mają tę samą trudność z przynależnością do miasta – nie tylko strukturę fizyczną, ale także strukturę społeczną. – Omówienie rozwiązań opartych na zasobach przyrody. Dla nas nie budujemy miasta z konkretnymi rozwiązaniami. budujemy miasto z integracją rozwiązań, które tworzą ideę przestrzeni. Zaproponowaliśmy więc tę zdrową ideę korytarza jako klaster zintegrowanych rozwiązań. Są one identyfikowane i współprojektowane przez obywateli. W URBiNAT rozwijamy inny sposób działania w odniesieniu do rewitalizacji miast. Bardzo ważne jest nawiązanie dialogu między strategiami politycznymi dla danego terytorium a wizją obywateli dla ich społeczności. Potrzeby obywateli to ich marzenia”.

ACE: W jaki sposób zapewnia Pan ten dialog?

 „To największe wyzwanie projektu. Pracujemy na trzech poziomach:
poprzez organizowanie wydarzeń i działań publicznych, które tworzą własność?  projektu przez całą społeczność.
-poprzez zastosowanie metodyki warsztatowej, w której pracujemy z małymi grupami wolontariuszy reprezentujących społeczność. Na tym poziomie staramy się opracować bardziej interaktywny proces w celu współprojektowania rozwiązań.
poprzez rozwój obecności ulicznej w celu zapewnienia poziomu bliskości z obywatelami. Jest to również okazja do wysłuchania społeczności. Musimy kilkakrotnie przechodzić z jednej grupy do drugiej. Jest to kluczowy czynnik sukcesu. Ponadto powołujemy również radę doradczą zainteresowanych stron, komisję przedstawicieli różnych grup, w tym polityków, w celu promowania dialogu i zbiorowego procesu decyzyjnego. Na poziomie architektów nastąpiła zmiana w zakresie narzędzi architektonicznych. Uczymy się również z narzędzi nauk społecznych, gdzie możemy stworzyć przestrzeń dialogu i procesu twórczego. Nie jest to łatwe, a dowiadujemy się, że różni się w zależności od miasta w całej Europie, ponieważ pracujemy w siedmiu różnych miastach, więc nie możemy stworzyć metodyki, która będzie ściśle wdrażana przez każde z miast. Musimy po prostu włączyć go zgodnie z lokalną kulturą robienia rzeczy. Bardzo ważne jest również, aby proces ten był bardzo elastyczny i dostosowany do lokalnej kultury”.

ACE: Jak mierzysz informacje zwrotne?

„Mamy własne wskaźniki i sposoby pomiaru poziomu zadowolenia/zaangażowania. Zawsze są obywatele, którzy przyjeżdżają na jeden warsztat, ale nie przyjeżdżają na następny, ale są obywatele, którzy utrzymują swoje zaangażowanie w całym procesie, co jest bardzo ważnym znakiem. Nie oczekujemy bardzo dużego udziału, ale oczekujemy bardzo zaangażowanego udziału. Przeprowadzamy również wywiady z niektórymi obywatelami, aby zrozumieć, co działa dobrze i co można zmienić. Bardzo ważne jest ponowne przemyślenie projektu i ponowne zaplanowanie działań zgodnie z ich opiniami. Podejścia taktyczne i urbanistyczne są bardzo ważne, aby stworzyć poczucie zaangażowania, ponieważ widzisz, że coś się dzieje, jest to namacalne. Mamy dwie grupy obywateli, trzy miasta, które zaczynają się w pierwszej chwili (miasta pionierskie) i inną grupę, która zaczyna się nieco później (po miastach). Dowiadujemy się, że musimy natychmiast zacząć od bardzo namacalnych działań, tak aby ludzie byli zaangażowani przez działanie, a nie tylko przez dyskusję”.

Informacje o URBiNAT
URBiNAT koncentruje się na regeneracji i integracji zaniedbanych dzielnic miast. Interwencje w ramach projektów koncentrują się na przestrzeni publicznej i współtworzeniu, wraz z obywatelami, nowych relacji społecznych i opartych na zasobach przyrody w różnych dzielnicach i między nimi.
16 i 17 czerwca 2022 r. w ramach finansowanego w ramach programu „Horyzont 2020” projektu URBiNAT odbędzie się w Mediolanie międzynarodowa konferencja na temat potencjału rozwiązań opartych na zasobach przyrody w zakresie bardziej inkluzywnej rewitalizacji obszarów miejskich. Aby wziąć udział, zapoznaj się ze szczegółami zaproszenia do składania abstraktów i formularza rejestracyjnego na stronie internetowej URBiNAT: https://urbinat.eu/conference-2022/