Στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου ACE-UIA για τους Διαγωνισμούς Σχεδιασμού, η ACE μίλησε με Eva Jiřičná να συζητήσει το όραμά της σχετικά με την ποιότητα στο δομημένο περιβάλλον, έναν οδικό χάρτη για τη δημιουργική διαδικασία, τους κανονισμούς, τις γυναίκες στην αρχιτεκτονική και τη φύση...
ACE: Τον περασμένο μήνα, κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Συνεδρίου ACE-UIA για τους Διαγωνισμούς Σχεδιασμού στο Παρίσι, συμμετείχατε στη δεύτερη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης σχετικά με τον τρόπο προώθησης της ποιότητας. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα για το ποιο είναι το νόημα της ποιότητας για εσάς.
Eva Jiřičná: Η απλή έκφραση «ποιότητα» σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα. Φυσικά, οτιδήποτε προέρχεται από τα χέρια ενός αρχιτέκτονα αναμένεται να είναι πολύ υψηλής ποιότητας σχεδιασμού. Το αντικείμενο ή το προϊόν πρέπει να είναι οπτικά ευχάριστο, ο σχεδιασμός πρέπει να είναι καλά ισορροπημένος και κατάλληλος για τον σκοπό του και πρέπει να μας δώσει την πεποίθηση ότι ο συγγραφέας ήταν επαγγελματίας που γνώριζε τι έκανε και επαρκώς έμπειρος για να κυριαρχήσει στο έργο του. Από την άλλη πλευρά, αναμένουμε επίσης το προϊόν να λειτουργεί καλά και να είναι κατασκευασμένο από υλικά που είναι κατάλληλα για το σκοπό αυτό, διαρκούν καλά και είναι εύκολο να συντηρηθούν. Το αντικείμενο πρέπει να έχει καλή σχέση ποιότητας-τιμής και πρέπει να είναι φιλικό προς το χρήστη... Κάποιος θα μπορούσε να συνεχίσει σχεδόν ατελείωτα, αλλά υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να προστεθεί. Η ποιότητα έχει πολλά διαφορετικά επίπεδα. Υπάρχει διαφορά μεταξύ του σχεδιασμού για ξενώνες σπουδαστών ή ξενοδοχεία πέντε αστέρων, για μονάδες λιανικής πώλησης μεταχειρισμένων αγαθών ή μπουτίκ σχεδιαστών...Εξαρτάται από την κατανομή των χρημάτων και τον καθορισμό προτεραιοτήτων που οδηγούν τους αρχιτέκτονες να οργανώσουν διαφορετικούς τύπους ποιότητας με συγκεκριμένη σειρά. Προσεγγίζουμε το έργο διαφορετικά αν σχεδιάζουμε ένα σχολείο στην Αφρική που πληρώνεται από μια φιλανθρωπική οργάνωση ή μια πειραματική ερευνητική μονάδα υψηλής τεχνολογίας σε ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια. Ό,τι κι αν κάνουμε, δουλεύουμε πάντα με έναν προϋπολογισμό ή ένα όριο κόστους, αλλά πρέπει να κάνουμε τις σωστές επιλογές.
ACE: Ταλέντο, σεμνότητα, πειθαρχία, προσπάθεια, εμπειρία, θάρρος, τύχη... Κατά τη διάρκεια του ICDC, παρουσιάσατε έναν οδικό χάρτη για επιτυχημένα έργα. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα σχετικά με αυτή την προσέγγιση στη σχεδιαστική προσέγγιση;
Eva Jiřičná: Πριν από λίγο καιρό κάποιος με πλησίασε και με ρώτησε αν θα μπορούσα να περιγράψω μια διαδικασία σχεδιασμού ή απλώς «Πώς το κάνουμε». Το σκέφτομαι και δεδομένου ότι ένας αρχιτέκτονας είναι πάντα κοντά σε ένα κομμάτι χαρτί και ένα μολύβι, σχεδίασα αυτό το μικρό σκίτσο που έχει γίνει αρκετά γνωστό.... Δείχνει απλώς ότι υπάρχει ένα μακρύ ταξίδι από την έναρξη έως την ολοκλήρωση και ότι το ταξίδι είναι πολύ συχνά περίπλοκο και όχι ευθεία προς τα εμπρός. Έβαλα επίσης τις ιδιότητες ενός αρχιτέκτονα και το ποσό της εργασίας που πρέπει να επενδύσει σε κάθε έργο. Και – στο τέλος δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το αποτέλεσμα θα είναι μεγάλη επιτυχία!
ΆΣΟΣ: Κατά την άποψή σας, ποια είναι η σημασία των αρχιτεκτονικών πολιτικών;
Eva Jiřičná: Δεν είμαι απολύτως σίγουρος αν καταλαβαίνω σωστά την ερώτηση. Εάν εννοείτε ότι οι πολιτικές σχεδιασμού και οι περιορισμοί ορισμένοι από αυτούς είναι υποχρεωτικοί και ορισμένοι από αυτούς, όπως όλα τα «πράσινα ζητήματα», έχουν να κάνουν περισσότερο με τις ευθύνες και τη συνείδησή μας ... Προσπαθώ πάντα να κατανοώ τα όρια (πολιτικές ή οποιαδήποτε άλλα όρια ή περιορισμούς πρέπει να αντιμετωπίσουμε) και αν συμφωνώ, τα αποδέχομαι αν δεν συμφωνώ, υποστηρίζω.... Αλλά ομολογουμένως δεν είναι πολύ επιτυχής σε πολλές περιπτώσεις....
ACE: Το 2013, κερδίσατε το βραβείο Jane Drew για την εξαιρετική συμβολή σας στην κατάσταση των γυναικών στην αρχιτεκτονική. Γίνεται κάποια μεταμόρφωση στον αρχιτεκτονικό κόσμο; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τις γυναίκες στην αρχιτεκτονική;
Eva Jiřičná: Πτυχιούχος αρχιτέκτονας στην Πράγα το 1962. Ναι, δεν είναι λάθος. Υπήρχαν πάνω από 70 φοιτητές στη χρονιά μου και μόνο 6 γυναίκες. Δεν υπήρχαν πρακτικά γυναικείες τουαλέτες στη Σχολή Αρχιτεκτονικής, γεγονός μικρό αλλά πολύ ενδεικτικό... Στις περισσότερες Αρχιτεκτονικές Σχολές της Ευρώπης και των ΗΠΑ υπάρχουν περισσότερες γυναίκες φοιτήτριες και τα πάνε εξαιρετικά καλά! Υπάρχουν γραφεία με γυναίκες αρχιτέκτονες σε πολύ υψηλό ποσοστό. Η RIBA είχε αρκετές γυναίκες προέδρους κ.λπ. Ναι, η κατάσταση έχει αλλάξει πολύ. Αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα και υπάρχει ένα ταξίδι που πρέπει να κάνετε. Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα είναι να σταματήσω να μιλάω για γυναίκες αρχιτέκτονες και να επιμείνω στους αρχιτέκτονες... Το επίθετο δεν είναι απαραίτητο...
ACE: Όσον αφορά τα υλικά, πώς πιστεύετε ότι θα γεράσουν τα έργα σας;
Eva Jiřičná: Δεν νομίζω ότι το πρόβλημα της γήρανσης των έργων είναι στα υλικά αλλά η ποιότητα του σχεδιασμού. Εάν τα έργα λειτουργούν καλά και η αισθητική είναι διαχρονική (ίσως να μην ερεθίζει τη νέα γενιά είναι πιο κατάλληλη) τότε θα μπορούσε να συνεχίσει να ζει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δυστυχώς, η παρούσα τεχνολογία μας απογοητεύει... Όλα αλλάζουν στο επάγγελμα των ηλεκτρικών, των τεχνολογιών υπολογιστών και των διαφορετικών τρόπων εργασίας, φωτισμού, μεθόδων κατασκευών και υλικών... Στα περισσότερα από 50 χρόνια πρακτικής εμπειρίας μου υπάρχουν πράγματα που εξαφανίστηκαν και άλλα που άλλαξαν – αναστατώνομαι μόνο αν η «αντικατάσταση» είναι πολύ χειρότερη από ό, τι υπήρχε πριν...
ACE: «Χώρος, φως και τάξη. Αυτά είναι τα πράγματα που χρειάζονται οι άνδρες όσο χρειάζονται ψωμί ή ένα μέρος για να κοιμηθούν»-Le Corbusier, Αύγουστος 27, 1965 » Το φως είναι το κλειδί για εσάς. Πολλά από τα έργα σας περιλαμβάνουν μια πολύ οργανική προσέγγιση. Ποια είναι η σχέση σας με τη φύση;
Eva Jiřičná: Όσο περισσότερο εργάζομαι και όσο περισσότερο ζω, τόσο περισσότερο είμαι πεπεισμένος ότι η απάντηση σε όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος μας θα μπορούσε να επιλυθεί με καλύτερη γνώση της φύσης. Η φύση έχει όλα τα μυστικά για μια τέλεια ζωή σε αυτόν τον πλανήτη αν μάθουμε να την καταλαβαίνουμε. Εμπνέομαι, συνεχώς εκπλήσσομαι και εκπλήσσομαι από τη φύση και αναζητώ έμπνευση στη φύση από την αρχή μέχρι το τέλος.
ACE: Πού βρίσκεις την έμπνευσή σου;
Eva Jiřičná: Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η φύση είναι μια μόνιμη πηγή έμπνευσης – υπάρχει απεριόριστος πλούτος σε όλα όσα παρέχει η φύση. Αλλά η έμπνευση μπορεί να έρθει από οπουδήποτε – παιδικά σχέδια, αντικείμενα υψηλής τεχνολογίας, βιβλία, σκέψεις, συμπεριφορά των ανθρώπων – τα πάντα γύρω μας μπορούν να μας δώσουν αυτή τη μικρή ώθηση που ξεκινά την αλυσιδωτή αντίδραση...
ΆΣΟΣ: Ο Alejandro Aravena κατευθύνει αυτούς που μόλις αρχίζουν να είναι όσο το δυνατόν πιο nerdy, ελεύθεροι και επαναστάτες. Ποια είναι η συμβουλή σας για τους νέους αρχιτέκτονες;
Eva Jiřičná: Η συμβουλή μου δεν είναι τόσο ριζοσπαστική όσο του Alejandro. Γνωρίζω ότι αν σας αρέσει να κάνετε κάτι, θα το κάνετε καλά. Και αυτή η αγάπη για αυτό που κάνεις θα σε κάνει να βάλεις όλη σου την ενέργεια, σου δίνει τη δύναμη να παλέψεις γι' αυτό και να το υπερασπιστείς αν χρειαστεί και κυρίως σου δίνει την ευχαρίστηση της ζωής.
